Odzyskaj równowagę!

Po jakie zioła sięgać w przypadku problemów ze snem?

zioła na sen

Sen to jedna z podstawowych potrzeb fizjologicznych organizmu. Na jego zaburzenia pod postacią bezsenności skarży się nawet co 4. dorosła osoba. W przypadku wystąpienia takich problemów zwykle pacjenci udają się do apteki po dostępne bez recepty preparaty ziołowe. Które z nich są najskuteczniejsze? Co można zrobić, gdy taka terapia okazuje się nieskuteczna? [1]

ZABURZENIA SNU

Każdy z nas doskonale zna wartość codziennego snu. Wiemy, jak dobrze czujemy się wtedy, kiedy śpimy bez przerwy 7-8 godzin. Niestety nawet 25% Polaków skarży się na problemy ze snem, głównie pod postacią bezsenności, nazywanej kiedyś insomnią. Oznacza ona brak snu lub sen, które nie powoduje dostatecznego wypoczynku. Niektórzy z nas mają problem z zaśnięciem, inni wielokrotnie wybudzają się w ciągu nocy, a jeszcze kolejni budzą się przedwcześnie rano i nie są w stanie ponownie zasnąć. [1] To sytuacja, która ? jeśli trwa długo ? kompletnie dezorganizuje normalne funkcjonowanie.

PRZYCZYNY BEZSENNOŚCI

Przyczyną bezsenności mogą być obciążenia emocjonalne spowodowane problemami zawodowymi czy prywatnymi i niektóre bodźce, jak na przykład zmiana pogody czy nieregularny tryb życia. Zaburzenia snu mogą także stanowić objaw niektórych chorób psychiatrycznych, takich jak zaburzenia lękowe czy depresyjne. [1]

NAJPOPULARNIEJSZE ZIOŁA STOSOWANE W TERAPII ZABURZEŃ SNU

Pacjenci, którzy zauważyli u siebie problemy ze snem, zwykle w pierwszej kolejnością udają się do apteki po jeden z wielu różnych środków reklamowanych w radiu czy telewizji. W ich skład wchodzą preparaty ziołowe. [1]

Najpopularniejszym lekiem ziołowym o udowodnionym działaniu nasennym jest kozłek lekarski, potocznie nazywany walerianą. Ma on dwojakie działanie ? z jednej strony  wspomaga proces zasypiania, a z drugiej poprawia jakość snu, ponieważ wpływa na wzrost wydzielania melatoniny, czyli hormonu regulującego rytm dobowy snu i czuwania. Powoduje to ograniczenie liczby wybudzeń w trakcie odpoczynku sennego. [1][2][4][5]

Kolejną popularną rośliną leczniczą stosowaną w środkach przeciwlękowych i nasennych jest melisa. Można ją przyjmować w formie tabletki, ale także jako napar ze świeżych liści lub suszu. W wielu preparatach znajdziemy także szyszki chmielu, które działają poprzez hamowanie czynności kory mózgowej. To skutkuje wyciszeniem i ułatwia relaks przed snem, a co za tym idzie, zaśnięcie. [3][7]

AROMATERAPIA ZAMIAST ZIÓŁ

Pacjenci o mniej nasilonych objawach mogą spróbować także aromaterapii, która eliminuje konieczność stosowania środków doustnych. W tym przypadku najlepiej sprawdzą się olejki zapachowe lub susz z kwiatów lawendy położone w sypialni. [6] Jest to całkowicie bezpieczny, nieinwazyjny sposób, który warto wypróbować.

CO ROBIĆ W SYTUACJI, KIEDY ZIOŁA OKAZUJĄ SIĘ BYĆ NIEWYSTARCZAJĄCE?

W sytuacji, gdy terapia ziołowa okazuje się niewystarczająca, niezbędne jest włączenie leczenia farmakologicznego. O tym jednak decyduje lekarz, ponieważ preparaty nasenne są dostępne wyłącznie na receptę. Idealny lek, wspomagający walkę z zaburzeniami snu, powinien wpływać na układ nerwowy tak, by wywoływał stan podobny do snu fizjologicznego, a jednocześnie czas jego działania był ograniczony do nocy, by nie powodował zaburzeń koncentracji i senności w ciągu następnego dnia. [1]

Wśród najczęściej stosowanych preparatów można wymienić benzodiazepiny, takie jak temazepam czy nitrazepam. W zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta, należy dobrać lek o odpowiedniej sile i czasie działania. Niestety ta grupa leków ma dość silny potencjał uzależniający i po ich odstawieniu może dojść do nawrotu uciążliwych objawów. [1]

Inną opcją jest zastosowanie leków takich jak zaleplon, zolpidem czy zopiklon, które w porównaniu do benzodiazepin wykazują mniejszy potencjał uzależniający. U osób starszych zwiększają jednak ryzyko zaburzeń równowagi, niepewności w chodzeniu, a co za tym idzie, upadków i urazów z nimi związanych. [1] Zawsze zatem należy porozmawiać z lekarzem, zadać wszelkie pytania, które rozwieją wątpliwości oraz uświadomią, jak działa określony preparat i jakie może powodować skutki uboczne.

 

[1] Pod red. Mutschler E., Faramkologia i toksykologia, wyd. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2013, s: 208-215

[2] Saeed S.A. et al., Herbal and dietary supplements for treatment of anxiety disorders., Am Fam Physician. 2007 Aug 15;76(4):549-56

[3] Adefunmilayo E.T et al., Anxiolytic and antidepressant-like effects of Melissa officinalis (lemon balm) extract in rats: Influence of administration and gender., Indian J Pharmacol. 2012 Mar-Apr; 44(2): 189?192

[4] Becker A. et al., The anxiolytic effects of a Vazlerian extract is based on valerenic acid., BMC Complement Altern Med. 2014 Jul 28;14:267

[5] Liu L. et al., Herbal Medicine for Anxiety, Depression and Insomnia., Curr Neuropharmacol. 2015;13(4):481-93

[6] Lillehei A.S. et al., Effect of Inhaled Lavender and Sleep Hygiene on Self-Reported Sleep Issues: A Randomized Controlled Trial., J Altern Complement Med. 2015 Jul;21(7):430-8

[7] Salter S., Brownie S., Treating primary insomnia – the efficacy of valerian and hops., Aust Fam Physician. 2010 Jun;39(6):433-7